Overal om je heen zie je kleine ondernemingen die kort of soms al lang succesvol in de markt opereren. Dat doen ze door iets te verkopen. Het inkomen is de beloning voor geleverde prestaties. Een werknemer ontvangt zijn loon omdat hij zich voor zijn werkgever inspant, door bijvoorbeeld een hotelkamer schoon te maken of namens een cliënt een procedure bij de rechtbank te voeren. Zelfstandigen, zoals zzp’ers, verdienen hun inkomen met de fabricage van producten, die voorzien in de behoeften of door het verlenen van diensten, bijvoorbeeld door het maken van zilveren sieraden of het verlenen van thuiszorg bij ouderen. De winst is de gefactureerde omzet over het jaar, minus de gemaakte kosten. Herken je de zes inkomensbronnen?

1. Het verhandelen van producten. Dit kan zijn via de verkoop aan een klant (de eindgebruiker), via een winkel of marktkraam. Handel is ook de levering aan de verkoper of winkelier (tussenhandel of groothandel). Voorbeeld: Centraal Boekhuis.
2. Je produceert iets wat geld waard is. Je bouwt een huis, bakt appeltaart of maakt als beeldhouwer een prachtig beeld.
3. De kennis die iemand bezit, heeft commerciële waarde. Er is een externe partij, zijnde een bedrijf dat of particulier die er geld voor over heeft om van die kennis gebruik te maken. Voorbeeld: een advocate, een huisarts of een huiswerklerares.
4. Dienstverlening. De ene partij levert een dienst aan de andere partij. De ondernemer biedt iets aan waar een externe partij behoefte aan heeft. Voorbeeld: een kapster die haar knipt of iemand die voor een ander de administratie doet of de auto repareert.
5. Ideeën verkopen. Iemand bedenkt bijvoorbeeld een formule voor een nieuw televisieprogramma (een format) en dat slaat aan. Voorbeeld: Big Brother.
6. Bekendheid. Society personen zijn waardevol, doordat ze bekend zijn uit tv- programma’s of uit de roddelbladen.

Er bestaan ook combinaties van de verschillende vormen.

BELANGRIJK!. Alles wat je verkoopt valt weliswaar onder een van bovengenoemde categorieën maar als je goed kijkt, zie je dat je eigenlijk alleen maar tijd verkoopt. Tijd die jij besteed aan hetgeen je uiteindelijk levert: de uren die een componist besteedt aan het componeren van een nieuw reclamedeuntje, de minuten die de kapster aan het knippen is en de uren die de advocaat steekt in een bepaald dossier. In plaats van verkopen van spullen of kennis, verkoop je tijd. Was er geen oud spreekwoord dat zegt:

‘TIJD IS GELD’?   Let op: De volgende regels zijn de belangrijkste van dit blog. Herlees deze een paar maal goed door om het je eigen te maken.

 Hoe je tijd in geld kunt omzetten. Het is essentieel om te onthouden dat onafhankelijk van welk type product je verhandelt, je alleen maar tijd, tijd en nog eens tijd verkoopt. Veel starters, maar zelfs ervaren ondernemers vergeten dat nogal eens of beseffen niet dat tijd geld betekent. Ze geven daarom veel te gemakkelijk tijd weg. Klanten vragen: “Kunt u dit er ook nog even bij doen?” Met andere woorden: “Ja, dit is zoals we het hadden afgesproken, maar kan dit of dat nog even gewijzigd worden voor dezelfde prijs?”

Het is uiteraard prima maar realiseer je daarbij wel dat alle tijd die je weggeeft puur geld is, want tijd is oh zo kostbaar. Hier kan niet genoeg op gehamerd worden! Het is een van de redenen waardoor starters razendsnel in de financiële gevarenzone komen. Grotere bedrijven worden afgerekend op hun ROI, Return On Investment, ofwel wat levert een investering mij jaarlijks op? Als je echter succesvol ondernemer wilt zijn, dan is het allerbelangrijkste om je ROTE in de gaten te houden. Waarschijnlijk heb je er nooit van gehoord, omdat het op een HBO of universiteit niet wordt onderwezen.  Het staat voor Return On Time and  Energy. Het is je enige inkomen en je kunt het je niet veroorloven dat zomaar gratis (in juridische taal ‘om niet’) weg te geven. Het is de tijd en energie die je erin steekt! Als je andere zelfstandigen spreekt, hoor je dikwijls dat een groot deel van hen meer uren maakt dan een gemiddelde werknemer. Dat kan een gevaar zijn en dien je goed te onderkennen. Geef zo min mogelijk tijd weg!       Voorbeelden: “O, dat maak ik er wel even bij. Ik breng het wel even bij u thuis. Komt u morgenochtend maar even langs. Dan zal ik het uitleggen. Waarom zijn de inkomsten bij advocaten of fiscalisten en accountants zo hoog? Omdat ze per minuut afrekenen en zich daar ook aan houden. Iedere minuut is kassa.

Het gaat goed met je onderneming en meer opdrachten kun je niet aan. Het wordt tijd dat je werk uitbesteedt. Het is ook mogelijk dat een deel van je opdracht uit werkzaamheden bestaat die jij niet kunt uitvoeren. Je zoekt een maatje die je kan helpen. Je moet echter goed opletten bij het uitbesteden van werk aan collega-ondernemers (zzp’ers). Het kan daar nogal eens misgaan. Ga formeel/professioneel om met collega’s of vrienden. Dat is niet eenvoudig, omdat je een andere informele verhouding met hem gewend bent maar het is absoluut noodzakelijk dat je de zaken formeel (op schrift) afhandelt en niet op basis van ouwe jongens krentenbrood even afspreekt. De kans dat daar problemen van komen, is huizenhoog. Het komt erop neer dat je precies hetzelfde moet doen als de opdrachtgever bij jou heeft gedaan. Als je onderstaande regels aanhoudt, is de kans het kleinst om echt in de problemen te komen:

1. Doe bij voorkeur zaken met collega’s die je kent. Dan weet je wat ze te bieden hebben aan kwantiteit en kwaliteit en wat je kunt verwachten.
2. Zorg dat je een kopie van zijn identiteitsbewijs in je bezit krijgt.
3. Laat een modelovereenkomst (wet DBA) ondertekenen.
4. Controleer of de collega is ingeschreven in het handelsregister.
5. Ga na of hij een btw-nummer heeft.
6. Let goed op dat er bij de werkzaamheden geen (onofficiële) gezagsverhouding ontstaat.
7. Maak afspraken over de wijze en het moment van betalingen en doe geen betalingen vooraf. Dat doet een klant ook niet.
8. Houd een urenadministratie bij voor de werkzaamheden die voor jou gemaakt zijn. Dat voorkomt later problemen. Werkt hij voor een vaste prijs, leg de afspraken en bedragen dan schriftelijk vast.
9. Betaal op tijd en periodiek (uitsluitend op factuur) of nadat de werkzaamheden naar wens zijn afgerond.
10. Check of de collega een adequate aansprakelijkheidsverzekering heeft, zo niet, wacht dan met de samenwerking totdat alles goed geregeld is.
11. Doe liever geen zaken op basis van wederdiensten. Dat houdt in dat er geen rekening gemaakt wordt en dus ook geen betaling volgt, maar er wordt afgerekend door een wederdienst te verstrekken. Bij slecht werk, ziekte of andere problemen, zoals onenigheid, is er niets meer te halen en ook op juridische gronden heb je geen zaak! Betaal gewoon en op tijd uit, dan weet je waar je aan toe bent.
12. Ga niet in op mooie praatjes of beloftes en blijf controleren. Vraag om een rapportage en vraag aan de klant of alles naar wens verloopt. Bij klachten, durf hem erop aan te spreken want indien jij dat niet doet, verlies jij een klant.

Onze arbeid of ons product dient betaald te worden. Anders werk je voor de kat zijn staart. We doen tenslotte niet aan liefdadigheid. Niets voor niets. Daarom spreken we bij aanvang altijd af op welke wijze en ook op welk moment onze diensten en producten in een keer of in termijnen afgerekend kunnen en moeten worden. Dat kun je op een aantal manieren doen:

1. Per uur (uurtje factuurtje) Voor elk uur (inclusief reisduur) berekent men een vaststaand uurtarief. Dat kan niet ieder moment gewijzigd worden. De klant moet weten waar hij aan toe is. Klant en leverancier zijn dit van tevoren overeengekomen. Voorbeelden: de tuinman, de ingehuurde programmeur of de secretaresse via het uitzendbureau. Gevolgen voor de ondernemer: geen risico. Hij weet hoeveel hij verdient.
2. Vaste prijs Er is een prijs afgesproken waartegen de dienst of koop wordt overeengekomen. Voorbeeld: Het huis dat de aannemer voor je bouwt, de programmeur die het programma op jouw specificaties schrijft of de kapsalon die de bruid een feestelijk kapsel aanmeet, los van het feit hoe lang ze erover doet. Gevolgen voor de ondernemer: groot risico, als er vertragingen of tegenslagen komen bij de bouw. Een meevaller als de bouw of het kapsel meevalt in de tijd waardoor hij meer verdient dan gecalculeerd is. Hij moet ook niet te ruim offreren waardoor hij de kans loopt de opdracht te verliezen.
3. Combinatie Een samenstelling van een vaste prijs en een uurprijs. Een goed voorbeeld daarvan is het vaste bedrag aan voorrijkosten met daarboven de factuur voor de gewerkte uren, met de kosten voor eventueel gebruikte onderdelen of reiskosten.
4. Winkelprijs De producten die over de toonbank gaan, worden gewoonlijk tegen een vaste prijs aan de eindgebruiker verkocht. Hierbij is reeds een winstmarge ingebouwd. Deze marge staat onder druk indien er tegen een te lage prijs wordt verkocht, zoals bij de uitverkoop of als bijvoorbeeld de houdbaarheidsdatum bijna bereikt is. Consequentie: de winkelier weet waar hij aan toe is.
5. Commissie/provisie De ondernemer verkoopt namens derden een product of dienst maar factureert niet zelf. De andere leverancier levert en stuurt de rekening. De ondernemer krijgt slechts een commissie of fee. Een voordeel is dat je fee gewoonlijk een vast percentage bedraagt van de omzet en dat je daardoor behoorlijk zeker bent van de betaling. Voorbeeld: een verzekeringsagent.
6. No cure/no pay Je stuurt een rekening na bewezen succesvolle diensten. Hard gewerkt maar geen succes? Dan ook geen betaling. Het concept is afkomstig van de zeesleepvaart. Als een gezonken schip niet wordt geborgen, is al het werk voor niets geweest en volgt geen betaling. Een risicovolle actie dus. Het wordt tegenwoordig veel gebruikt door letselschadeadvocaten (niet bij advocatuur) maar ook bij het aanbrengen van personeel: als je vriendje bij ons komt werken, ontvang jij een aanbrengpremie.