Als ondernemer (of eigenaar van een eenmanszaak) ben je verantwoordelijk voor je activiteiten. Dus ook voor de financiële consequenties van je daden en voor de schulden die je maakt met je bedrijf. Eigenlijk sta jij borg met je privévermogen. Indien je je in de financiële nesten werkt en geen uitweg meer ziet, blijven er twee opties over. Of je gaat een persoonlijk faillissement aanvragen of je dient een verzoek in tot schuldhulpverlening, wat voor jou het beste is.

1. Faillissement. Indien je geen uitweg meer ziet, kun jij bij de rechtbank zelf je faillissement aanvragen, maar dit kan ook een crediteur of de rechtbank doen. Je hebt hiervoor geen advocaat nodig. De rechtbank stelt een curator aan die al je zaken regelt. Hij/zij zal de financiën beheren en bezittingen verdelen.
2. Minnelijke schikking is een vrijwillige betalingsregeling waarbij je hulp krijgt van een schuldhulpverlener. Dat kan een specialist zijn maar ook iemand van de sociale dienst of de Gemeentelijke Kredietbank. Zij helpen je met het inventariseren van je schulden en het vinden van een regeling om te komen tot een akkoord met de schuldeisers.
3. Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen. Je kunt hierop een beroep doen indien een of meerdere schuldeisers zich niet kunnen vinden in een vrijwillige betalingsregeling. Hiertoe dien je een verzoek in bij de rechtbank. Je hebt alleen een schuldsaneringsverklaring van de gemeente nodig en je kunt dit zonder advocaat af. Je bent dan wel verplicht je activiteit te beëindigen.
4. Rangorde schuldeisers. Er bestaat een bepaalde rangorde van schuldeisers. Er is bepaald wie als eerste recht heeft op zijn geld. Wie krijgt er het eerste geld (als er nog wat te verdelen valt)?
5. Boedelvorderingen: Dit zijn de curator (de jurist die het faillissement afwikkelt) en de door hem ingehuurde of aangestelde instanties.
6. Preferente vorderingen. Dit zijn overheidsvorderingen zoals de UWV, belastingdienst en achterstallige lonen van personeel.
7. De overige vorderingen (concurrente schuldeisers).
8. Bijzondere categorieën. Er zijn twee soorten schuldeisers die buiten bovengenoemde rangorde vallen.
9. De separatisten. Dit zijn schuldeisers die recht van hypotheek of pandrecht hebben. Dit zijn partijen die in jou geïnvesteerd hebben en de banken.
10. Partijen die producten hebben geleverd onder eigendomsvoorbehoud. Zij hebben wel geleverd maar jij hebt nog niet betaald. Dan mogen ze hun goederen terughalen.
11. De gevolgen voor de partner. Het is mogelijk dat ook je echtgenoot of geregistreerd partner de consequenties ondervindt, omdat hij/zij medeverantwoordelijk is voor je persoonlijke schulden. Dat is sterk afhankelijk van de rechtsvorm en de burgerlijke staat.

Wat kun je doen om je risico’s te verkleinen?

Ondernemen is niet alleen een kwestie veel kunnen, het is er ook een van veel kennen. Kennis zal zeker je kans van slagen vergroten. Natuurlijk is een eigen onderneming starten een behoorlijke uitdaging waarvan je de risico’s zo goed mogelijk moet inschatten. Jij hebt je zo goed mogelijk voorbereid maar ben je klaar om de grote stap te wagen? Heb je voldoende kennis? Durf je het risico te nemen maar tot hoever? Zorg dat het een gecalculeerd risico is en niet meer.

1. Ken jezelf. Oud premier Joop den Uyl verkondigde een oude wijsheid. “Kennis is macht”, riep hij steeds. Hij had dit niet zelf bedacht. Nee, de Engelse filosoof Francis Bacon had deze tegeltjeswijsheid 400 jaar geleden al bedacht. Maar voor een ondernemer is zelfkennis de grootste bron van macht. Zijn gedrag en persoonlijkheid zijn namelijk doorslaggevend voor zijn succes. In een grote organisatie zal men anders naar jou kijken als je er alleen voor staat. Zo moet je een strategie bepalen die jouw persoonlijk functioneren zal versterken.
2. Ken je kans op succes. Het fundament onder elke start is een goed doordacht ondernemingsplan. Er zijn ruime mogelijkheden om bij banken, op internet en bij de Kamer van Koophandel een voorbeeldplan te verkrijgen. De meeste van bovengenoemde instanties, evenals je accountant, kunnen helpen bij het maken daarvan.
3. Ken je potentiële klanten en partners. Zorg dat je inzicht hebt wie je potentiële klanten zijn en welke problemen er komen. Hoe ga je die bereiken en vooral ook hoe ga je daar geraken! Heb je je leveranciers en de logistiek al geregeld?
4. Ken je branche. Hoe ziet de branche eruit waar je in start? Verdiep je in de branche wat betreft de historische ontwikkelingen, de nieuwste technieken, vergunningen en winstmarges. Hoe en wat verkopen de collega’s en aan wie? Waar ging het goed (de kansen) en waar is het fout gegaan (de bedreigingen) en waarom?
5. Ken de juiste instanties. Voor hulp en advies heb je extra hulp nodig. Schroom niet ervaringsdeskundigen te benaderen. Weet ze te vinden in de advocatuur en accountants maar ook bij banken of universiteiten. Velen willen je graag van dienst zijn. Je hoeft een wiel niet opnieuw uit te vinden en geen dure consultant in te huren. Op het internet zijn veel forums en ondernemersnetwerken beschikbaar.
6. Ken de risico’s (en doe er wat aan). Als je eenmaal ondernemer bent, ben je zelf verantwoordelijk voor je inkomen. Je dient te zorgen dat de continuïteit van de onderneming gewaarborgd blijft. Helemaal als je eenmaal besluit om personeel in dienst te nemen. Grote risico’s moeten op tijd worden afgedekt (verzekeren) en bij grote investeringen is bij een beperkte solvabiliteit huren of leasen aan te bevelen.
7. Ken je bank. Banken verschillen. Spaarbanken, handelsbanken en effectenbanken. Ga naar een kleine vestiging van een handelsbank en leer daar je accountmanager kennen. Hij moet jouw bedrijf begrijpen en als het niet klikt, zoek je een ander.
8. Ken de belastingregels. Ga naar een klein accountantskantoor. Geen RA- maar AA-accountants. Die begrijpen jouw zaken en zijn bovendien niet zo duur. Vraag hen alles over financiële en belastingzaken en vraag net zo lang door totdat je het begrijpt! Overleg hoe je de administratie gaat voeren en wie de aangiftes inkomstenbelasting en btw doet. Vraag de Belastingdienst om het Handboek Ondernemen.
9. Vind een mentor. Ga er niet allen voor staan als je startend ondernemer bent. Tracht een ouder familielid, kennis of gepensioneerd accountant, bankier, winkelier of ondernemer te vinden die bereid is jou gratis een gefundeerd advies te geven.

Veel grotere klussen die we beroepsmatig verrichten, kunnen we het beste omschrijven als een project. Een examen halen, een verhuizing regelen, de bruiloft van je schoonzuster organiseren of de aanbouw van een pand regelen, beschouwen we allemaal als een project. Ook de twaalf maanden reis om de wereld heet een project. Het zijn voor jou veel bekende zaken maar ook verrassende nieuwe. Daarnaast wordt vaak alles op ad hoc basis uitgevoerd en binnen een bepaald tijdsbestek. Het heeft meestal een eenmalig, uniek of tijdelijk karakter zodat er geen standaard draaiboek voor beschikbaar is. Er wordt een verzameling activiteiten gestart met een gedefinieerd product. Bijvoorbeeld een geslaagde bruiloft. Maar wat is de definitie van een geslaagde bruiloft? Als het project gereed is, wordt het projectteam opgeheven.

Eenmaal gestarte projecten hebben dikwijls de eigenschap onbeheersbaar te worden waardoor veel projecten mislukken. Het is belangrijk een vaste projectmethode te hanteren. Er bestaat een reeks van redenen waarom een eenmaal gestart project niet naar wens wordt volbracht.

De praktijk leert dat veel mislukkingen dezelfde oorzaken hebben:

1. Er is onvoldoende nagedacht over de opzet en inhoud van het project. Met andere woorden een onhaalbare doelstelling (krijgt de aanbouwschuur een enkel- of dubbel steens wand?)
2. Er bestaat onduidelijkheid wie nu eigenlijk de opdrachtgever is en aan wie er gerapporteerd wordt.
3. Er is geen definiëring gemaakt wat nu precies het eindresultaat dient te zijn en er is onvoldoende vastgelegd wat het wel en niet is.
4. De aanvangseisen en uitgangspunten veranderen steeds gedurende het verloop van het traject. Daardoor worden de opbrengsten niet gehaald en het kostenbudget dikwijls overschreden.
5. We weten dat we 50 procent van het project wel aankunnen en we gaan er heel eenvoudig vanuit dat we ook de andere 50 procent kunnen behappen. We overschatten onszelf.
6. Er is een ondoordachte en veel te optimistische planning van activiteiten gemaakt en een foute berekening van de resources.
7. Er is in het tijdsbestek geen ruimte gelaten voor tegenvallers, zoals veranderende omstandigheden van binnen- of buitenaf.
8. De voortgangscontrole wordt onvoldoende bewaakt. Hierdoor worden ontsporingen te laat opgemerkt en kunnen zodoende niet meer worden hersteld.
9. Er zijn te weinig beslis- en meetpunten ingebouwd en als ze er zijn, worden ze vergeten of
10. Er wordt niet voldoende prioriteit gegeven aan het project waardoor andere zaken voorgaan en het project de eindstreep niet op tijd haalt.
11. Er is onvoldoende onderlinge communicatie van de deelnemers binnen het project.
12. Er wordt verkeerd of helemaal niet uitgevoerd wat afgesproken was. Ook wordt veel te soepel omgegaan met meerwerk.
13. Er is een gebrekkige  project controle die resulteert in een verlaat project of een product waarvan de kwaliteit niet aan de gewenst of vereiste kwaliteitseisen voldoet.
14. Naast het gedefinieerde project spelen er andere werkzaamheden of projecten doorheen waardoor projectmedewerkers niet duidelijk specifiek met een traject bezig zijn en uren en kosten door elkaar lopen.
15. Er wordt nauwelijks een urenadministratie bijgehouden, zodat ook op urenfacturatie grote verliezen geschreven moeten worden.